Piętrowanie palet w magazynie i transporcie – zasady i ograniczenia

Piętrowanie palet pozwala znacząco obniżyć jednostkowy koszt transportu i magazynowania, jednak nieprawidłowe układanie stosów prowadzi do zniszczenia towaru, uszkodzenia nośników i zagrożenia zdrowia pracowników. Ten artykuł wyjaśnia pojęcie sztaplowania – co to oznacza w codziennych operacjach, jak bezpiecznie realizować piętrowanie palet z towarem oraz jakie limity wysokości i wagi narzucają przepisy BHP oraz skrajnia naczep.

Sztaplowanie – co to oznacza?

Sztaplowanie to maksymalne wykorzystanie dostępnej wysokości poprzez tworzenie pionowych kolumn ładunkowych. Proces ten realizuje się w dwóch głównych obszarach:

• W magazynie polega na bezregałowym stawianiu jednostek na sobie (składowanie blokowe) lub na bezpiecznym układaniu w stosy pustych nośników w strefach buforowych.
• W transporcie oznacza piętrowanie palet z towarem wewnątrz naczepy – bezpośrednio jedna na drugiej lub z wykorzystaniem belkowania w systemach podwójnej podłogi.

Jak piętrować paletę, aby zapewnić stabilność ładunku?

Poprawne przygotowanie pojedynczej palety to warunek konieczny do tego, by można było postawić na niej kolejną jednostkę. Błędy popełnione na poziomie pojedynczego ładunku ulegają zwielokrotnieniu po nałożeniu drugiego poziomu.

Oto kluczowe zasady przygotowania jednostki do piętrowania:

• Prawidłowy rozkład masy – środek ciężkości ładunku musi znajdować się dokładnie w osi geometrycznej palety. Cięższe opakowania zbiorcze należy umieszczać na samym dole, a lżejsze na górze.
• Wzorzec układania – układanie kartonów ,,na zakładkę” (wiązanie ceglane) zwiększa stabilność całej konstrukcji. Z kolei układanie kolumnowe (rząd na rzędzie) zachowuje maksymalną wytrzymałość krawędziową kartonów na ściskanie, ale wymaga dokładnego zabezpieczenia zewnętrznego.
• Zabezpieczenie krawędzi i spięcie folią – zastosowanie kątowników tekturowych chroni rogi ładunku przed zgnieceniem. Całość należy owinąć folią stretch z zachowaniem odpowiedniej siły naciągu (tzw. pamięć folii) oraz zakładek wynoszących minimum 30% szerokości wstęgi.
• Stan techniczny nośnika – do piętrowania należy używać wyłącznie nieuszkodzonych palet standaryzowanych (np. EPAL/EUR-1). Uszkodzona deska spodu lub pęknięty klocek eliminują paletę z możliwości obciążenia drugą warstwą.

Jak wysoko można piętrować palety? Przepisy i ograniczenia

Ograniczenia w magazynie (BHP i parametry fizyczne)

Zgodnie z przepisami BHP, wysokość składowanego stosu musi gwarantować jego pełną stabilność. W praktyce stosuje się wytyczne:

• Maksymalny stosunek szerokości podstawy do wysokości stosu w składowaniu swobodnym nie powinien przekraczać proporcji 1:2 lub 1:3 (w zależności od stopnia powiązania i sztywności ładunku).
• W przypadku standardowej palety EUR (szerokość 800 mm) stabilny stos rzadko przekracza wysokość 2,4 – 3,0 m przy składowaniu blokowym.
• Należy zachować bezpieczny odstęp od elementów konstrukcji dachu oraz instalacji przeciwpożarowych (minimum 0,5 m od tryskaczy).

Ograniczenia w transporcie drogowym

W transporcie drogowym czynnikiem decydującym jest wewnętrzna wysokość naczepy.
Przyjmując, że naczepa standardowa ma wysokość wewnętrzną ok. 2,70 m, to uwzględniając luz niezbędny do manewrowania wózkiem (min. 10 cm), łączna wysokość dwóch spiętrzonych palet nie może przekraczać 2,60 m (czyli maksymalnie 1,30 m na jedną jednostkę paletową z ładunkiem).