Wymiary, rodzaje i załadunek kontenerów

15 kwietnia 2022

Rozwój transportu morskiego przyczynił się do zwiększenia popularności kontenerów. Obecnie, stanowią one kluczowy element transportu międzynarodowego, a wszystko to dzięki standaryzacji wymiarów i stworzeniu wielu typów kontenerów, pozwalających na przewóz różnych rodzajów ładunków.

Kontenery, dzięki standaryzacji budowy umożliwiającej przeładunek bez konieczności ingerencji we wnętrze kontenera, są najczęściej wykorzystywane w transporcie intermodalnym. Ta sama jednostka może być wykorzystywana do transportu statkiem, pociągiem i samochodem co czyni ich niewątpliwą zaletę. 

Najczęściej jednak, kontenery wykorzystywane są w transporcie morskim, a to głównie dlatego, że ma on największe możliwości. Największy kontenerowiec świata w 2022 roku mógł przewieźć ich ponad 24 tys., podczas gdy barka elektryczna (PortLiner EC 350) mieści ich ,,zaledwie’’ 350, średniej długości pociąg towarowy (do 650m) – 84 a ciężarówka – 2 jednostki.

Wykorzystywanie kontenerów ma także swoje minusy – transport statkiem zwykle trwa znacznie dłużej niż innym środkiem transportu, szczególnie jeśli dochodzą do tego problemy z warunkami atmosferycznymi –  sztormy, tajfuny, huragany – mogące spowodować opóźnienia na trasie. Co więcej, mimo dużej ładowności kontenera, nie zawsze można je w pełni wykorzystać, co wynika na przykład z ograniczeń występujących na drogach.

Rodzaje kontenerów morskich i ich zastosowanie

Kontenery dzieli się ze względu na przeznaczenie – czyli rodzaj lub ilość przewożonego ładunku, a także w zależności od możliwości załadunku. Najbardziej standardowym rodzajem są te ładowane przez drzwi, ale w przypadku gdy towar tego wymaga, można skorzystać z ładowania go przez dach, od boków, lub nawet przez bok i dach. Zwykle każdy ten rodzaj dostępny jest w dwóch rozmiarach – 20 i 40 stopowych kontenerów. 

Najbardziej popularne typy kontenerów to:

1. Kontener ogólnego przeznaczenia (general purpose container)

Najbardziej popularny rodzaj kontenera morskiego, służący głównie do transportu drobnicy. Drzwi umieszczone są na jednej ze ścian. Tara kontenera, czyli masa własna pustego pojemnika, w zależności od wielkości, wynosi 2-3,5 tony. Maksymalna ładowność jest różna i zależy od wymagań technicznych i ustaleń z przewoźnikiem, a także od tego – czy jest to kontener 40 czy 20 stopowy.

Kontenery uniwersalne można podzielić także na:

  • open sided container, czyli kontenery o otwartych bokach;
  • open top i hard top container, które nie posiadają dachu. Wykorzystuje się je najczęściej przy transporcie sypkich towarów, a także przy ładunkach, które przekraczają wysokość kontenera. Brak dachu umożliwia załadowanie towaru od góry, co jest szczególnie przydatne w przypadku ładunków, problematycznych do załadowania przez ograniczone drzwi. Są one jednak znacznie droższe niż standardowe kontenery.
Kontener open top

2. Kontener zbiornikowy/cysterna (tank container)

Okrągły kontener, przeznaczony do transportu ciekłych lub gazowych materiałów, takich jak paliwo czy mleko. Zbiornik w cylindrycznym kształcie umieszczony jest w zwykle metalowej ramie, o wymiarach zbliżonych do 20 stopowego kontenera. Tego typu pojemnik jest w stanie pomieścić około 20 000 litrów i zwykle wypełnia się go w 80%.

Kontener zbiornikowy

3. Kontener izotermiczny (thermal container)

Zawiera wbudowaną lodówkę oraz ściany wzmocnione termoizolacją, która pozwala na stałe utrzymanie temperatury dodatniej lub ujemnej. Zwykle kontenery te służą do przechowywania żywności czy leków.

Kontener izotermiczny

4. Kontener do ładunków masowych (bulk container)

Z ich pomocą można transportować suche ładunki masowe. Choć wymiarami zbliżone są do standardowych kontenerów, to wyróżniają się dodatkowymi elementami ułatwiającymi za- lub rozładunek towaru jak np. okrągłe otwory umieszczone na dachu.

Kontener do ładunków masowych

5.  Kontenery typu płytowego (flatrack container) i płytowe (platform)

Idealnie nadają się do transportu towarów ciężkich lub wystających poza szerokość kontenera, ładunków ponadgabarytowych. Kontenery typu płytowego, posiadają specjalnie przystosowaną podłogę, przód oraz tył, aby umożliwić załadunek bokiem lub od góry. Są one dodatkowo wzmocnione, aby towar mógł być bezpiecznie transportowany. Z kolei kontenery płytowe wyposażone są jedynie w podłogę i służą do transportu bardzo ciężkich ładunków. 

6. Kontenery specjalistyczne (named cargo container)

Służą do przewozu specjalistycznych ładunków takich jak żywe zwierzęta czy samochody.

Oprócz tego istnieją mniej popularne rodzaje kontenerów, na przykład takie jak kontener do transportu luzem, stałych ładunków (dry bulk container) czy kontener wentylowany (ventilated container).

Wymiary kontenerów

Załadunek kontenera

Zasadniczo, typ kontenera definiuje rodzaj przewożonych w nim ładunków. Najczęściej towary w kontenerach, tak jak w transporcie drogowym przewozi się na paletach euro bądź przemysłowych. W zależności od ułożenia – kontener 20 stopowy jest w stanie pomieścić 11 europalet, z kolei kontener 40 stopowy – 24 lub 25 europalet. Dla porównania – standardowa naczepa mieści 33-34 szt palet. 

Załadunek kontenera tak jak każdej innej powierzchni ładunkowej, musi być wykonany w taki sposób, aby nie uszkodzić towaru ani ładowanej powierzchni. Towar w kontenerach musi być rozłożony w taki sposób, aby ilość pustej powierzchni była jak najmniejsza. W wolnych miejscach należy umieścić wypełniacz, aby zapobiec przesuwaniu się towaru w kontenerze. 

Podczas planowania załadunku, uwzględnia się wewnętrzne wymiary kontenera, a także rozmiar drzwi. Są to kluczowe parametry, pozwalające określić maksymalną ilość i rozmiar ładunków, które do danego kontenera można załadować. 

Podczas załadunku kontenera zwraca się uwagę przede wszystkim na wagę ładunków, tak aby nie przekroczyć dopuszczalnej masy całkowitej. Towar powinien być równomiernie rozłożony na całej powierzchni podłogi. Nie powinien on napierać na drzwi kontenera.  Jeśli jednostka ma być wykorzystana także w transporcie drogowym, to należy sprawdzić czy jego masa nie przekracza dopuszczalnych norm na drogach, po których ciężarówka będzie się poruszać.

Oprogramowanie do załadunku kontenerów

Warto wcześniej zaplanować załadunek kontenera, tak aby uwzględnić wszystkie niezbędne parametry. Pozwala na to Goodloading, aplikacja w której można przygotować szczegółowy plan załadunku. Przede wszystkim, można w szybki sposób sprawdzić jak najlepiej rozłożyć ładunki na kontenerach z uwzględnieniem ładowności czy kolejnością załadunku. 

Pierwszym krokiem w programie jest wybór powierzchni do załadunku. Jeśli nie wiemy jaki kontener najlepiej wybrać, to można najpierw dodać ładunki, a następnie skorzystać z przestrzeni zarekomendowanej przez algorytm aplikacji. Następnie, dodaje się ładunki – 

ręcznie, wpisując ich wymiary, lub importując plik csv z programu typu Excel. Gotowe ułożenie widoczne jest na wizualizacji 3D wraz z możliwością ręcznego przesunięcia wybranych ładunków. 

Goodloading pełni funkcję kalkulatora do załadunku kontenerów, bowiem pod wizualizacją znajduje się podsumowanie załadunku zawierający wszelkie niezbędne informacje takie jak: ilość załadowanych i nie załadowanych towarów, łączna waga, objętość i powierzchnia w metrach kwadratowych. Dzięki temu, planista otrzymuje wszystkie dane w jednym miejscu, bez konieczności tradycyjnych obliczeń. 

Gotowy projekt można przesłać osobie odpowiedzialnej za załadunek w formie linku lub pliku PDF wraz kolejnością załadunku, a także wyeksportować jako plik csv, możliwy do otwarcia w arkuszach kalkulacyjnych.